مجموعه سؤالات درس
فلسفه بر اساس امتحانات نهایی
گروه الهیات و فلسفه و
منطق استان اصفهان شهرستان دهاقان
سال تحصیلی 88-1387
درس اول
1
چهار مورد از مبانی فلسفی علوم طبیعی را نام ببرید. (سؤال چندین سال امتحان
نهایی)
2
لفظ سوفیست در ابتدا چه معنایی داشت و هم اکنون معنای رایج آن چیست؟
3
چرا انسان به سوی فلسفه می رود و نظر ارسطو در این باره چیست؟
4
مبانی فلسفی علوم را نام ببرید. (4 مورد)
5
روش مطمئن برای کشف اسرار طبیعت از نظر دانشمندان علوم تجربی چه روشی است؟
6
کاربرد مفاهیمی چون اسید ، بار الکتریکی ... توسط دانشمندان علوم تجربی ،
بیانگر کدام اصول پذیرفته شده ای از جانب آنهاست؟
7
کلمه فیلوسوفوس که در اصل به معنای دوستدار دانایی بوده رفته رفته به مفهوم
................ ارتقا پیدا کرده و کلمه فلسفه مرادف با ............. شد.
8
چرا اندیشمندان و همچنین مردم عادی به سراغ بحث های فلسفی می روند؟
9
مفهوم قانون در علوم تجربی چه اصلی را بیان می کند؟
10
مفهوم قاعده علیت چیست؟ این قاعده در علوم مختلف چه اهمیتی دارد؟
11
منظور از رابطه علیت چیست؟
12
کاربرد فلسفه علوم طبیعی چیست؟
13
معنای کلمه فیلوسوفوس ، سوفیست ، سفسطه را بنویسید.
14
اصول و مبانی فلسفی علوم تجربی را نام ببرید.
15
اصل تبعیت همه موجودات از قانون علیت را با یک مثال توضیح دهید.
16
اصل تبعیت همه موجودات را از قانون علیت با یک مثال توضیح دهید.
17
توضیح دهید که چه نوع تلاشی را می توان به عنوان یک کار فلسفی قلمداد کرد؟
18
چرا اندیشمندان و همچنین مردم امروز به سراغ بحث های فلسفی می روند؟
19
کلمه ی سفسطه در زبان عربی از لفظ ...................... گرفته شده و اکنون
معنای رایج آن ........................... است.
20
لفظ یونانی «فیلوسوفیا» به معنی «دوستدار دانش» می باشد. ص * غ *
درس دوم
1
نحوه ارتباط علم فلسفه با
علم روان شناسی را بنویسید.
2
مکتب ....... حکومت را حق پرولتاریا (یا طبق کارگر) می داند و مکتب
............. حکومت و اقتدار را تنها از آن خداوند می داند.
3
هر یک از سؤالات زیر در چه علمی مورد بحث قرار می گیرد؟
الف) چرا بعضی زبان زیبایی و هنری اشیاء را می فهمند و بعضی دیگر آن را نمی
فهمند؟
ب) چرا باید اشخاص مجرم مجازات و تنبیه شوند؟
ج) آیا ارزش های اخلاقی نسبی است؟
د) مردم باید از چه کسی یا چه کسانی اطاعت کنند؟
4
رابطه فلسفه و علم حقوق را توضیح دهید؟
5
نحوه ارتباط فلسفه با علم هنر را شرح دهید.
6
بحث شناخت در فلسفه پیرامون چه موضوعی است و این بحث چگونه با علم روان
شناسی ارتباط پیدا می کند؟
7
ارتباط فلسفه و علم سیاست را توضیح دهید.
8
نظر مارکسیسم و اسلام را درباره حکومت نوشته سپس نحوه ارتباط فلسفه و علم
سیاست را بیان کنید.
9
مسأله ای که موجب پیوند فلسفه و جامعه شناسی می شود بحث
................................ و ........................ است.
10
ارتباط فلسفه با علم هنر را شرح دهید.
11
عقیده فیلسوفان مکتب فلسفی مارکسیسم و فیلسوفان الهی را درباره ی انسان و
پایگاه طبقاتی او، مقایسه کنید.
12
هر یک از سؤالات ذیل مربوط به کدام علم است؟
الف) حکومت بر مردم حق چه کسانی است؟
ب) وضع «قانون» برای مجازات مجرمان وظیفه ی چه کسی است؟
ج) زیبایی چیست؟
د) فرق یک هنرمند با دیگران در چیست؟
13
هر یک از موارد ستون راست با یک از موارد ستون چپ تناسب دارد آن را بیابید.
الف) فلسفه جامعه شناسی
1) برخی جامعه شناسان غربی اقتدار و مشروعیت سیاسی را از آن اکثریت می
دانند.
ب) فلسفه روان شناسی
2) انسان علاوه بر جسم مادی دارای روح غیرمادی نیز هست.
ج) علم حقوق 3) آیا انسان موجودی است کاملاً تابع
پایگاه طبقاتی خود؟
د) علم سیاست
4) جرم چیست؟
5) چرا بعضی زبان زیبایی اشیاء را می فهمند؟
درس سوم
1
ما بعدالطبیعه را تعریف کرده، سپس سه مورد از مسائل فلسفه اولی را نام
ببرید.
2
یک مورد از مسائل فلسفه اولی را نام ببرید و آن را به طور مختصر توضیح دهید.
3
یکی از مسائل فلسفه اولی «علت و معلول» است ، آن را با ذکر مثال توضیح دهید.
4
کوشش فلسفه برای چیست؟
5
چهار مورد از مسائل فلسفی اولی را بنویسید. (سؤال چندین سال امتحان نهایی)
6
یکی از مسائل فلسفه اولی «وحدت و کثرت» است. در این مورد توضیح دهید.
7
تفاوت بررسی اشیاء و پدیده ها در علوم مختلف و فلسفه اولی در چیست؟
8
اگر در جهان ............... در کار نبود اصولاً نمی توانستیم اشیا را از
یکدیگر تمیز دهیم و اگر ................ در کار نبود هرگز نمی توانستیم مشابهت
را تشخیص دهیم.
9
فلسفه اولی نام دیگری است بر ............
که پیرامون ................ بحث می کند.
10
کدام مورد از مسائل فلسفه اولی نیست؟
الف ـ علت و معلول ب
ـ وحدت و کثرت ج ـ کمیت و کیفیت اشیاء د ـ هستی و چیستی
11
توضیح دهید چه تفاوتی میان کار یک فیلسوف و یک عالم در بررسی اشیاء وجود
دارد؟
12
تعیین نمایید کدام یک از عبارات ذیل صحیح و کدام یک غلط می باشد؟
الف) یکی از مسائل مشترک میان علم و فلسفه اولی بحث از (هست) اشیاء می باشد.
ب) «کثرت» اشیاء سبب تمیز آنها از یکدیگر و «وحدت» آنها باعث مشابهت و
همانندی آنها است.
درس چهارم
1
عقیده ی گرگیاس درباره ی حقیقت چه بود؟
2
شعار انسان معیار همه چیز از چه کسی است و منظور او چه بود؟
3
چرا پروتاگوراس معتقد است که انسان معیار همه چیز است؟
4
چرا از یونان به عنوان مهد تفکر فلسفی یاد می کنند؟
5
دو مورد از افکار اصلی گرگیاس را که در کتاب «درباره طبیعت» آمده است ،
بنویسید؟
6
نظر پروتاگوراس و گرگیاس را درباره شناخت حقیقت با یکدیگر مقایسه کنید.
7
نظر برتراندراسل درباره ظهور تمدن یونانی چیست؟
8
مسئله مورد بحث اندیشمندان نخستین چه بود؟
9
در قرن پنجم قبل از میلاد چه عاملی سبب بی اعتمادی مردم نسبت به دانش و
اندیشه شد؟
10
نظر پروتاگوراس را درباره شناسایی حواس نوشته سپس نتیجه آن را بیان کنید.
11
عقیده گرگیاس درباره حقیقت چه بود؟
12
اثرهای (منفی و مثبت) عقاید سوفسطائیان را به طور مختصر بیان کنید.
13
توضیح دهید اثرهای منفی عقاید سوفسطائیان در میان افکار مردم آن زمان چه
بود؟
14
سوفسطائیان چه تأثیر مهمی در تاریخ فلسفه گذاشتند؟
15
جاهای خالی را با کلمات مناسب مطابق متن کتاب کامل کنید.
* سرچشمه های اندیشه های رازگونه بشر را که ..................... دارد باید
در میان ...................... مردم مشرق زمین جستجو کرد.
16
دو سوفسطائی مشهور را نام برده و تفاوت نظر آن ها را بنویسید.
17
تعیین کنید کدام یک از گزینه های ذیل صحیح و کدامیک غلط است؟
الف) بسیاری از مورخان معتقدند که تأملات بشر پیرامون هستی در ابتدا با
باورهای دینی همراه بوده و به زبان عقلی بیان شده است.
ب) سوفسطائیان آموزش علوم سیاست و فن سخنوری را ترویج کردند.
18
انسان معیار همه چیز است، شعار ..................... و هیچ چیز را نمی توان
شناخت عقیده ی ......................... است.
درس پنجم
1
کدام مبحث منطق ، یادگار مباحث سقراط است؟ چرا این بحث را مطرح نمود آن را
توضیح دهید.
2
دو جنبه مهم پیام سقراط را به اختصار شرح دهید.
3
عقیده سقراط درباره ترس از مرگ چیست؟
4
سقراط اتهام ملتوس مبنی بر گمراه کردن جوانان را چگونه پاسخ داد؟ توضیح
دهید.
5
سقراط از گشت و گذار در میان مردم چه مقصودی داشت؟
6
توضیح دهید : سقراط درباره این اتهام که او خداپرست نیست ، در دادگاه چه
پاسخی داد؟
7
سقراط چگونه سعی کرد تا راز پیام غیبی سروش را کشف کند؟
8
به نظر سقراط دانای حقیقی که بود؟
9
چه عواملی سبب شده بود که سقراط مورد حسادت جمعی از متنفذان شهر قرار گیرد و
به دادگاه فرا خوانده شود؟
10
الف) به اعتقاد سقراط ، گریز از .................. دشوار نیست ، گریز از
..................... دشوار است.
ب) به اعتقاد سقراط ، بالاترین خدمتی که او در حق مردم شهر آتن کرده بود ،
چه بود؟
ج) منظور از «نمی دانم سقراط» چیست؟
11
سقراط بهترین راه وصول به دانش درست و مطمئن را در چه می دانست؟
12
سقراط سعادت شهر خود را در
......... می دانست و داناترین آدمیان در پیام سروش دلفی ...................
بود.
13
به سؤالات زیر پاسخ دهید :
الف) سقراط می گفت : وظیفه قاضی .................. و وظیفه ی من
.................. است.
ب) دانای حقیقی در نزد سقراط کیست؟
ج) پیام سقراط دارای چه جنبه هایی است؟
14
جاهای خالی را با کلمات مناسب مطابق متن کتاب کامل کنید.
* نمی دانم سقراط در واقع آوای ..................... و درس آگاه شدن از
گوهر ..................... را که در درون هر انسانی نهفته است، طنین انداز کرده
است.
15
توضیح دهید سقراط بهترین راه
وصول به دانش درست و مطمئن را در چه می داند؟
16
به سؤالات ذیل با یک عبارت کوتاه پاسخ دهید.
الف) (نمی دانم) سقراط، سوفسطائیان را از اسارت کدام نوع جهل آزاد می ساخت؟
ب) سقراط زمینه ساز پیدایش کدام مبحث در علم منطق شده است؟
17
استدلال سقراط در دادگاه آتن در خصوص اتهام انکار خدایان، چه بود؟ با ذکر
مثال توضیح دهید.
18
سقراط گام اول در طریق حکمت و دانایی را همانا «خداشناسی» می داند. ص * غ *
19
به نظر سقراط علت ترس از مرگ چیست؟ و سقراط از چه چیزهایی می هراسد؟
درس ششم
1
منظو افلاطون (در تمثیل غار) از زندان غار و انسانهای بیرون از غار چیست؟
2
دو ویژگی معرفت حقیقی چیست؟ چگونه به این دو ویژگی می توان دست یافت؟
3
ویژگی های معرفت حقیقی را از نظر افلاطون بنویسید و سپس بگوئید هریک ضامن چه
امری است؟ (سؤال چندین سال)
4
به عقیده افلاطون زندانی بیرون آمده از غار چه مراحلی را باید طی کند تا به
دیدار خورشید نایل گردد.
5
تمثیل غار درباره نظریه مثل را توضیح دهید.
6
نظر افلاطون درباره جهان طبیعت چیست؟
7
راه حل افلاطون برای رسیدن به شناسایی یقینی و معرفت حقیقی شامل دو مرحله
است. یکی از این مراحل را توضیح دهید.
8
چرا افلاطون ادراک حسی را شایسته اعتنا نمی داند؟
9
مرجع کلیات را از دیدگاه افلاطون با ذکر مثال توضیح دهید.
10
آیا به عقیده افلاطون شناسایی معتبر می تواند از راه ادراک حسی به دست آید ؟
چرا؟
11
افلاطون درباره وجود تغییر و دگرگونی در طبیعت پیرو عقیده کدامیک از فلاسفه
قبل از خود بوده است؟
12
منظور افلاطون از مثل چیست؟ و رابطه آن با موجودات عالم طبیعت چیست؟
13
بر اساس تمثیل غار افلاطون هر یک از مفاهیم زیر را با چه چیزی می توانید
تطبیق دهید.
1- زندان غار 2- پرتو آتش
3- اشیاء بیرون و انسانهای در حال رفت و آمد 4- خروج آدمی از غار
14
سخن معروف هراکلیتوس (فیلسوف نامدار قبل از سقراط) را بیان کنید.
15
به نظر افلاطون ادراک حسی ما کدامیک از ویژگیهای معرفت حقیقی را دارا هستند؟
چرا؟
16
تفاوت رساله تئتتوس و جمهوری افلاطون در چیست؟
17
منظور افلاطون (در تمثیل غار) از زندان غار ، پرتو آتش ، اشیاء و انسانهای
بیرون از غار و خارج شدن از غار چیست؟
18
الف) مثل را تعریف کرده و رابطه آن را با عالم طبیعت بیان کنید.
ب) ویژگی معرفت حقیقی از نظر افلاطون ................ و
................... است.
19
با ذکر مثال توضیح دهید مرجع حقیقی کلیات از نظر افلاطون کجاست و چگونه به
ان می توان رسید؟
20
ابتدا ویژگی های معرفت حقیقی را از نظر افلاطون نوشته سپس بگوئید چرا
افلاطون ادراکات حسی را شایسته اعتنا نمی داند؟
21
منظور افلاطون از مثل چیست؟
22
نظر افلاطون درباره ی ادراک عقلانی چیست؟
23
منظور افلاطون از مثل چیست و رابطه ی آن با موجودات این جهان چگونه است؟
24
پاسخ کوتاه دهید.
- در آغاز بحث «شناسایی» ابتدا افلاطون چه سؤالاتی را مطرح کرد؟
25
اگر چنانچه سوفسطائیان می گفتند، شناسایی معتبر همان ادارک حسی باشد و
احتمال خطا وجود نداشته باشد، چه نتایج تناقض آمیزی به دنبال خواهد داشت؟ توضیح
دهید.
26
افلاطون خطاناپذیر بودن معرفت را ضامن ..................... و به امور
پایدار تعلق داشتن معرفت را ضامن .................... می داند.
درس هفتم
1
میل طبیعی در درون اشیاء را با انگیزه و نیت که در ذهن انسان است ، مقایسه
کنید.
2
جوجه نسبت به تخم مرغ ................. است و نسبت به مرغ
................. است.
الف) فاعل ـ غایی
ب) ماده ـ صورت
ج) صورت ـ ماده
د) غایی ـ فاعل
3
ارسطو برای توجیه عقلانی هر پدیده ای از چه امری استفاده کرده است؟
الف) عالم مثل ب)
علل اربعه
ج) ادراک حسی د)
تغییر و تحول پدیده ها
4
جاهای خالی را کامل کنید.
الف) در نظر ارسطو آنچه شدنی است .......... و آنچه بودنی است
................ نام دارد.
ب) علت های .................. و .................... علل بیرونی اشیاء می
باشند.
ج) دانه لوبیا برای گیاه لوبیا در حکم علت ............ است.
د) ارسطو علت فاعلی درونی را که مبدا حرکت و سکون در اجسام می باشد
............ می نامد.
ه) در نظر ارسطو ........... وجود بالقوه و ماده اولیه است که در اثر تغییر
و تحول به ............ می رسد.
5
در جمله زیر علت های چهارگانه را مشخص کنید.
«هنرمندی مجسمه ی طلائی را به خاطر تزئین تالار ساخت»
6
طبیعت جسم را تعریف کنید.
7
علت صوری و علت فاعلی را با ذکر مثال تعریف کنید.
8
منظور ارسطو از اینکه طبیعت در حال شدن است ، چیست؟
9
نقش و تأثیر ارسطو در دانش بشری چه بوده است؟
10
چه مسئله ای بیش از هر چیز ذهن ارسطو را به خود مشغول داشته بود؟
11
علت صوری را با ذکر مثال تعریف کنید.
12
ارسطو علت فاعلی را در حرکات طبیعی چگونه تفسیر می کند؟
13
کدامیک از علل اربعه ، علل بیرونی اشیا به شمار می رود.
14
روش فلسفی ارسطو به چه نامی معروف شد؟ سه تن از پیروان مسلمان ارسطو را نام
ببرید.
15
علت های چهارگانه را از نظر ارسطو نام ببرید و هر کدام را با ذکر مثال تعریف
کنید؟
16
کدامیک از علل اربعه از علل درونی اشیا به شمار می روند؟
17
علت فاعلی و علت غایی را با ذکر مثال تعریف کنید.
18
علت صوری را تعریف کرده و نسبی بودن ماده و صورت را با ذکر مثال توضیح دهید.
19
ارسطو در کتاب طبیعیات علت های چهارگانه را چگونه تعریف می کند؟ با ذکر مثال
20
نزدیک بودن مفاهیم طبیعت و صورت را با مثال توضیح دهید.
21
ماده یا هیولا را از دیدگاه ارسطو تعریف کنید.
22
شیخ الرئیس علل حرکات اجسام را چگونه تفسیر می کند؟
23
منظور از طبیعت جسم چیست؟ با ذکر مثال آن را توضیح دهید.
24
علت مادی و علت صوری را تعریف کرده سپس برای هر کدام مثال بیاورید.
25
از نظر ارسطو فلسفه چگونه دانشی است و وظیفه فیلسوف چیست؟
26
علل اربعه ارسطویی را فقط نام ببرید.
27
ابتدا ماده یا هیولا را طبق نظر ارسطو تعریف کرده سپس برای آن یک مثال
بنویسید.
28
علت های بیرونی را نام ببرید و برای هر یک مثالی بیاورید.
29
در نظر ارسطو، نسبت یک صورت به صورت بالاتر از خود چیست؟
الف) غایت آن است.
ب) فاعل آن است.
ج) ماده آن است. د) صورت آن است.
30
وظیفه ی فیلسوف از نظر ارسوط چیست؟
الف) تفسیر جهان هستی از افق مثل ب) تفسیر جهان ماوراء
طبیعت از افق علل اربعه
ج) تفسیر جهان هستی طبق ادراک هستی د) تفسیر جهان هستی از افق علل اربعه
31
در یک هسته ی بلوط آن مبدأ درونی که آن را از مرحله ای به مرحله ی بالاتر
سوق می دهد ......................... است که از این جهت آن را علت
........................... می نامند و از جهت اینکه سرانجام دانه ی بلوط می
خواهد به یک درخت بلوط تبدیل شود، درخت بلوط را علت .........................
می گویند و از آن جهت که عامل درونی و محرک دانه ی بلوط است آن را علت
......................... می نامند.
32
طبق نظر بهمنیار هر یک از موارد مشخص شده در عبارات ذیل، بیانگر چه نوع علتی
می باشد؟
الف) علت یا داخل بود در قوام چیزی ...... و آن جزو یا به قوت بود،
چنانکه خشت سریر را
ب) یا علت آن بود که جزوی از وجود نبود ...... و آن بود که از بهر او
چیزی بود.
33
ارسطو به ما می آموزد که برای توجیه عقلانی هر پدیده می توان از
................. استفاده کرد.
34
هر یک از موارد ستون راست با یکی از موارد ستون چپ تناسب دارد، آن را
بیابید.
الف) در نهایت تبدیل به خوشه گندم شدن دانه گندم 1) علت صوری
ب) دانه گندم نسبت به جوانه ی گندم 2) علت
مادی
ج) جوانه ی گندم نسبت به دانه ی گندم 3) علت فاعلی
4) علت غایی
تهیه
شده در
گروه
الهیات و فلسفه و منطق
شهرستان
دهاقان